Werkgroep Genealogie

Hoofdvormen

Genealogie

Heraldiek

Topografie

 

 

Wat is genealogie? . . . . . .

Genealogie, Sibbekunde of stamboomonderzoek, is de wetenschap die zich bezighoudt met voorouderonderzoek dan wel de afstamming van de familienaam. Het zoeken naar gegevens van personen die aan elkaar verwant zijn. Genealogie is voor velen een boeiende en zinvolle vorm van vrijetijdsbesteding. Het is een hobby die zo kan fascineren, dat wie er eenmaal mee is begonnen het verder zoeken niet kan laten!

- Veel genealogen zijn allereerst geïnteresseerd in namen en gegevens van geboorte, huwelijk en overlijden. Met deze primaire gegevens maakt u een stamboom die de onderlinge familierelaties laat zien. 

- U kunt ze aanvullen met andere gegevens die veel vertellen over het dagelijkse leven van uw voorouders. Het zijn de bouwstoffen voor een heuse familiegeschiedenis.

De meeste genealogen kiezen voor een bepaald soort onderzoek. Er zijn vier hoofdvormen te onderscheiden:

- Stamreeks 
- Kwartierstaat 
- Genealogie 
- Parenteel

De genealogie gaat uit van de juridische verwantschap: wie zijn de wettige vader en moeder van een kind. Deze wettige afstamming valt vaak - maar niet altijd - samen met de biologische afstamming.

De juridische moeder zal bijna altijd dezelfde zijn als de biologische moeder. De echtgenoot van de moeder is in principe de wettige vader van het kind.

In biologische zin is de vrouwelijke lijn het meest zeker, de mannelijke lijn het meest onzeker.

Tips vooraf het onderzoek

Zoek gericht
Maak in een vroeg stadium een keuze voor een van de onderzoeks-vormen om te voorkomen dat u door de hoeveelheid informatie het spoor bijster raakt.

Werk stap voor stap terug in de tijd
Volg het spoor van de ene concrete aanwijzing naar de andere en let erop dat elk stukje van de puzzel klopt.

Noteer zorgvuldig wat u heeft gevonden
Voor het  vastleggen van de gegevens is een goede familieadministratie onmisbaar.

Maak gebruik van de kennis van anderen
Er zijn veel genealogische verenigingen en archieven in ons land waar veel deskundigheid is op het gebied van genealogie en (streek)geschiedenis.

Wees kritisch op wat u vindt
Genealogie is en blijft echter mensenwerk. Neem daarom gegevens van anderen niet klakkeloos over, maar controleer ze aan de hand van de originele archiefbronnen.

Lees zoveel mogelijk over de periode en de omgeving waarin u zoekt
Daarmee plaatst u niet alleen uw familiegeschiedenis in een bredere context, u stuit misschien ook op bronnen en archieven die u nog niet kent.

Houd er rekening mee dat namen niet altijd vastliggen
Naarmate het onderzoek terug in de tijd vordert zult u merken dat namen soms anders worden geschreven en zelfs dat er in bepaalde streken geen vaste familienamen werden gebruikt.

Aanvang onderzoek
Genealogisch onderzoek begint thuis met het verzamelen van gegevens uit trouwboekjes, paspoorten, geboortekaartjes, huwelijksaankondigin-gen, rouwbrieven en dergelijke. Zo stelt u een raamwerk samen met de namen en data van ouders, grootouders en hun verdere verwanten.

Veel leuker wordt het natuurlijk om meer informatie over de gevonden personen te vergaren. Waar woonden zij, hoe leefden zij en wat deden zij voor de kost? Ga hiervoor te rade bij (oudere) familieleden die hen nog gekend hebben.

Namen en data hoeven niet altijd juist te zijn, maar gesprekken met familieleden leveren vaak gegevens op die 'later' niet meer te achterhalen zijn. Voor het schrijven van een familiegeschiedenis is dit een uitermate belangrijke fase.

Reeds beschikbaar
In een volgende fase kunt u nagaan of er al informatie beschikbaar is over de familie waar uw belangstelling naar uitgaat.

In deze fase is het goed om een bezoek te brengen aan de studiezalen van de desbetreffende verenigingen of archiefinstellingen.

U kunt uw bezoek aan de studiezalen voorbereiden door alvast de homepage te raadplegen. Ga naar de toelichting op de online zoekmogelijkheden en kijk naar de beschrijving van de reeds bestaande verzamelingen.

Bezoek archief
Nu volgt een derde fase, die van het eigenlijke onderzoek. Zo'n onderzoek begint veelal met het aanvragen van uittreksels van persoonskaarten. Persoonskaarten en persoonslijsten bevatten gegevens waarmee u het spoor terug in de tijd kunt volgen, in registers van de burgerlijke stand en de bevolkingsregisters.

In de studiezalen kunt u die registers als verfilmde archiefbronnen raadplegen. Ook in de verschillende archieven, waar de originelen worden bewaard, kunt u ze (op microfiches) inzien.

Naarmate het onderzoek vordert komen ook kerkelijke registers, rechterlijke en notariële archieven, belasting- en migratiebronnen voor onderzoek in aanmerking. Ook andere erfgoedstellers hebben tal van gegevens over uw voorouders.

Vastleggen van gegevens
Naarmate het stamboomonderzoek vordert ontstaat er behoefte aan een systematische ordening van gegevens die gevonden worden.

Een goede familieadministratie is niet alleen nodig om uw materiaal toegankelijk te houden. U houdt ook overzicht van wat u al gedaan heeft.

Een overzichtelijke familieadministratie zet u bijvoorbeeld op met behulp van invulformulieren, die u bij de genoemde verenigingen kunt verkrijgen of online kunt bestellen.

Voor de verwerking van genealogische gegevens kunt u ook gebruik maken van de computer. Er zijn diverse Nederlandstalige genealogische computerprogramma’s verkrijgbaar.

NB: CBG: Centraal Bureau voor Genealogie te ’s-Gravenhage en NGV: Nederlandse Genealogische Vereniging te Weesp.

Zie voor overzicht van allerlei genealogische zaken:
www.genealogie.startpagina.nl